STORM zuidoost
Maakt somberheid bespreekbaar
en biedt hulp waar nodig

Om somberheid en suïcidaliteit op jonge leeftijd snel op te sporen worden ook in Helmond en de Peelregio vanaf schooljaar 2017-2018 alle tweedejaars leerlingen door de GGD gescreend op depressieve symptomen en suïcidale gedachten. Door ze waar nodig verschillende preventieve modules aan te bieden, hopen we somberheidsklachten terug te dringen, het stigma te verminderen en het gemakkelijker te maken om hulp te vragen. De belangrijkste onderdelen van de preventiestrategie in zuidoost zijn de gatekeepers en de vroegsignalering.

De regio STORM zuidoost omvat:

Gatekeepers

Op het voorgezet onderwijs in deze regio worden alle mentoren van het tweede jaar getraind als gatekeeper. Dat betekent dat zij leren hoe zij signalen van somberheid bij leerlingen herkennen, hoe ze hierover in gesprek kunnen gaan en op welke manier zij hulp kunnen zoeken. De mentoren gaan de jongeren niet zelf helpen of behandeling geven; zij verwijzen waar nodig door naar hulpverlening.

Vroegsignalering

De GGD bevraagt tijdens de standaard gezondheidsscreening in het tweede jaar alle leerlingen op somberheid en suïcidale gedachten. Jongeren die aangeven dat zij ernstige depressieve klachten hebben of mogelijk suïcidaal zijn, worden binnen 48 uur door een verpleegkundige van de GGD gezien. De verpleegkundige gaat samen met de jongere (en waar mogelijk de ouders) op zoek naar passende zorg.

Interventie in de klas: Moving Stories

Leerlingen werkten gedurende vijf dagen met de game Moving Stories, in de vorm van een app op hun smartphone. Centraal in de app staat Lisa, die zich de laatste tijd duidelijk niet zo goed voelt en zich anders gedraagt dan voorheen. De leerlingen kunnen elke dag vijf acties uitvoeren die Lisa mogelijk kunnen helpen. Lisa stuurt haar feedback in de vorm van appjes. Na afloop praten een ervaringsdeskundige en een hulpverlener tijdens het mentoruur met de leerlingen over hun ervaringen. Zo leren ze op een toegankelijke manier meer over somberheidsklachten, krijgen ze de ruimte om erover te praten en ontdekken ze wat ze kunnen doen om zichzelf óf een vriend(in) te helpen. Deze interventie wordt op de helft van de scholen aangeboden, zodat onderzoekers kunnen vergelijken of deze interventie meerwaarde heeft.

Groepstraining: Op Volle Kracht

Jongeren die tijdens de screening aangaven last te hebben van (beginnende) depressieve gevoelens (gemiddeld is dat ongeveer 10%) werd aangeboden om deel te nemen aan Op Volle Kracht. Deze groepstraining laat jongeren ontdekken wat de relatie is tussen gebeurtenissen en hun gedachten, gevoelens en gedrag. Het doel van de training is om depressieve gevoelens te verminderen. Deze interventie wordt op dezelfde scholen aangeboden als waar Moving Stories wordt ingezet.

Onderzoek

Alle leerlingen die in de tweede klas zaten in de schooljaren 2017/2018 en 2018/2019 werden gevraagd om deel te nemen aan het onderzoek. De deelnemers worden middels het invullen van vragenlijsten gedurende het tweede leerjaar en de daarop volgende twee jaar langdurend gevolgd.

Op een deel van de scholen profiteren de leerlingen van de gatekeepers en van de vroegsignalering. Op de overige scholen worden ook Moving Stories en Op Volle Kracht aangeboden.  

(Verwachte) resultaten

STORM zuidoost loopt van 2016 tot 2021. Door leerlingen over een periode van drie jaar zes keer te ondervragen, kunnen we zien wat het (blijvende) effect van onze interventies is. We hopen in 2020 onze eerste onderzoeksresultaten te kunnen delen. 

Meer informatie

Wilt u meer weten over STORM zuidoost? Neem dan contact op met coördinerend projectleider Rian van den Boogaart van GGZ Oost Brabant, 0492-848001 of hjm.boogaartvanden@ggzoostbrabant.nl. Of met de onderzoeker Mandy Gijzen, 06-82536208 of mgijzen@trimbos.nl. U kunt natuurlijk ook terecht bij uw eigen contactpersoon bij een van de partners die deelnemen aan STORM zuidoost, of de folder downloaden.

“In Brabant ligt het aantal suïcides onder jongeren al een tijdje boven het landelijk gemiddelde. Ik hoop dat deze regio over een tijdje als positief voorbeeld geldt voor Nederland, omdat we beter begrijpen hoe we jongeren kunnen helpen. Wat werkt en waarom? Dat wil ik weten.”

Mandy Gijzen leidt het onderzoek binnen STORM zuidoost

“Een jongere die depressief is: het is onnatuurlijk, maar helaas geen zeldzaamheid. De invloed van een depressie is groot en beïnvloedt ook je schoolleven. Juist daarom is het de moeite meer dan waard dat wij er sámen voor zorgen dat problemen snel worden opgemerkt en aangepakt.”

Marja van Leeuwen, directeur SWV Helmond-Peelland VO